فیلترینگ فیلتر شکن ها، راهکار تازه وزارت ارتباطات برای جلوگیری از شیوع فیلترشکن

فیلترینگ فیلتر شکن ها

نزدیک یک ماه است که اینترنت برای ایرانیان دچار اختلال شده و سطح رضایت کاربران از پاسخگویی وزارت ارتباطات به پایین ترین حد خود رسیده است. اما دیروز جناب وزیر در یک واکنش جدید اعلام کرد که قصد فیلتر کردن فیلترشکن ها را دارد. این خبر تازه باعث شد تا نگاهی به باید ها و نباید های این مسئله داشته باشیم. با ادنگاه همراه باشید.

همه ی ما دلیل اختلال اینترنت را می دانیم. اما فارغ از دلایل تیم های عملیاتی و قضایی، نتیجه ی فیلترینگ تلگرام به گرایش شدید مردم به استفاده از فیلترشکن ها منجر شد. عاملی که نشان می دهد برخی از تصمیم ها اگرچه با پیوست های کلماتی چون کار کارشناسی، و تایید اقدامات اولیه به اجرا در می‌آید، اما در نهایت چیزی جز ابطال تلاش های چندین ارگان دیگر نیست.

البته قصد این مقاله نقد کردن علل فیلترینگ تلگرام به شمار نمی رود، بلکه بیشتر نقدی بر تصمیم وزارت ارتباطات برای فیلتر کردن فیلتر شکن هاست و تنها منظری که این محتوا به آن می پردازد، کسب و کارهای دیجیتال است.

شروع شکوائیه های مردمی بابت فیلتر تلگرام از شبی شروع شد که قوه قضاییه طی یک حکم دسترسی به تلگرام را به روی عموم مردم بست. اگرچه همه در ابتدا قائل به عکس العمل مدیر عامل تلگرام بودند تا مشابه کاری که برای کاربران روسی انجام داده را برای ایرانیان انجام دهد، اما او هیچ واکنشی نشان نداد و تنها خود را برای سفر به کن فرانسه مهیا کرد. همین موضوع، در کنار محدودیت آنی باعث شد تا کاربران به ساده ترین و اولین راه حل ممکن فکر کنند: استفاده از فیلتر شکن.

پس از مدت کوتاهی قیمت فیلترشکن افزایش یافت و با بالارفتن شمار کاربران این سرویس ها، بر تعداد ارائه دهندگان این خدمات به شکل قارچ گونه ای افزوده شد. این اولین زنگ خطر وزارت ارتباطات به شمار می رفت: چرا که به چندین دلیل منطقی و مهم، مردم نباید از فیلتر شکن استفاده کنند.

شاید امروز سطح محبوبیت وزیر جوان ارتباطات در پایین ترین میزان، از زمان دوره ریاست جمهوری دوازدهم باشد، (این موضوع گمان نویسنده است و بابت سنجش میزان محبوبیت وزیر هیچ گزارش دقیقی در دسترس نیست، ولی می توان از کمپین بلاک کردن آقای جهرمی در توئیتر میزان محبوبیت او را حدس زد) اما در یک ماه اخیر، منطقی ترین حرفی که او به زبان آورده تمایل شدید برای مقابله با استفاده از فیلتر شکن است. ولی راهی که او برای این مقابله انتخاب کرده است، شاید بدترین راه حل ممکن باشد: فیلترکردن فیلتر شکن ها.

تاریخچه ی وزارت ارتباطات همیشه ثابت کرده است که آنها نه از روی آینده نگری ژرف، بلکه به واسطه ی تصمیم های ضرب الاعجلی کارها را مدیریت می کنند و مفهوم عمل جهادی، برای آنها بیشتر در مسیر سرعت رسیدن به اهداف تعبیر می شود، نه در انجام کار صحیح به شکل مطلوب و کامل. می توان نمونه ی این مسئله را در تعرفه ی حجم های اینترنتی و قیمت گذاری مصرف منصفانه دید . موضوعی که بسیاری از کاربران کم مصرف از این طرح ناراضی اند و می توان گفت که هیچ راه حلی برای آنها در نظر گرفته نشده. یا در مثال دیگر، نحوه ی مدیریت دستور قضایی و تعامل با مردم در ماجرای فیلترینگ تلگرام یکی دیگر از موضوعاتی است که می باید به طومار وزارت ارتباطات افزود.

با این اوصاف، می توان اینطور استدلال کرد که وزیر جوان ارتباطات در خصوص فیلترکردن فیلترشکن ها نیز، عامل سرعت در رسیدن به هدف را در اولویت بالاتری به نسبت انجام کار درست قرار می دهد و بدون در نظر گرفتن تبعات این موضوع نسبت به بستن همه ی آی پی ها اقدام خواهد کرد.

در اینکه او می تواند فیلترشکن ها را روی گوشی موبایل کاربران ایرانی بی استفاده و بی ارزش کند شکی نیست، اما این موضوع علاوه بر صرف هزینه برای دولت، شامل هزینه ی گزافی برای مردم خواهد شد. از یک سو بخشی از مردم با مصرف منابع مالی برای خرید این فیلترشکن ها متضرر می شوند، و از سوی دیگر کسب و کارهای آنلاین که بخشی از سرویس های خود را از خدمات دهندگان خارجی دریافت می کنند، دیگر قادر نخواهند بود که از امکانات پسابرجامی این دسته از کمپانی ها بهره ببرند.

اشتباه نکنید! زمانی که می گویم امکانات پسابرجامی، منظورم دقیقا بخشی از خدمات کمپانی هایی مثل گوگل است که با وجود لغو موقت تحریم ها، کماکان به روی ایرانی ها بسته بود.

شاید وزیر جوان عکس های زیادی با تولید کنندگان اپلیکیشن و مصرف کنندگان سرویس های آنلاین در فضای مجازی (اینستاگرام) منتشر کرده باشد، اما تا امروز برای رفع برخی از موانع کسب و کارها تلاش جدی و واضحی انجام نداده است. یکی از همین تلاش ها، ورود به توافقاتی با کمپانی های بزرگ است که خدمات خود را برای کسب و کارهای ایرانی رفع تحریم (شما بخوانید رفع فیلتر) کنند.

گمان می کنم که تا حد زیادی با استدلال من آشنایی پیدا کردید: گذشته از ضرر مالی کسب وکارهایی که از فیلتر شدن تلگرام صدمه دیدند، و با درنظر نگرفتن (درست خواندید) ضرر مالی و احساسی مردم، و حتی با در نظر نگرفتن (بازهم درست خواندید) ضرری که گاهی کاهش سرعت تبادل اطلاعات به مردم وارد می کند، بسیاری از کسب و کارهای آنلاین بدون فیلتر شکن قادر نخواهند بود تا خدمات مناسبی به مشتریان خود اراه کنند. به عنوان مثال در بحث پرفورمنس مارکتینگ، وجود ابزارهایی مثل گوگل ادوردز، گوگل آنالیتیکس و… حیاتی است. از سوی دیگر انتشار محتوا روی تلگرام و اینستاگرام کمک بزرگی به رشد و برند سازی می کند. همه ی اینها را نادیده بگیرید، فیلترکردن فیلترشکن ها بدون کاهش سرعت کلی وب امکانپذیر نیست و صدمات این موضوع حتی ممکن است دامنگیر بانک هایی شود که به شبکه های جهانی متصل هستند.

اما راه حل چیست؟

البته تمام این اتفاقات، چه فیلترینگ تلگرام و چه فیلتر شدن فیلترشکن ها، بدون هماهنگی با نویسنده ی این مقاله انجام شده است (شوخی من را ببخشید) ولی به هر صورت می توانم به عنوان کسی که از این اتفاقات تاثیر ناخوشایندی چشیده، راهکارهای کلی ارائه دهم.

به نظرم وزیر بصورت جامع و با حمایت رسانه های جمعی نسبت به استفاده مردم از فیلترشکن ها واکنش نشان دهد. بهتر است دلایل خود را نه از جانب حکومت،‌ بلکه از زبان مردم بیان کند. همه ی چیزی که این روزها از او شنیده ایم این بوده که فیلترشکن ها ابزاری است که به کمک وزارت خارجه ی امریک آماده شده است. اما بهتر است به صورت منطقی بیان کند که استفاده عادی مردم از فیلترشکن چرا یک اشتباه مهلک تلقی می شود و چطور کاربران با استفاده از این سرویس ها به خود ضربه می زنند.

تا امروز وزیر جوان ارتباطات هیچ صحبتی در مورد ضرر کسب و کارها به میان نیاورده است. همه ی ما می دانیم که بخش زیادی از مردم بابت فیلترینگ تلگرام متضرر شده اند، اما او سکوت کرده و نمی خواهد به این مسائل ورود کند. برداشت من به عنوان یک نظاره گر بیرونی، عدم تمایل برای برداشت های سیاسی است. اما او می تواند با حمایت از کسب وکارهای متضرر، بخشی از عصبانیت (و البته درد) آنها را کاهش دهد.

در عین حال، در کنار هجوم برای نابودی فیلترشکن ها، پیشنهاد می کنم که به فکر چاره ای برای کسب و کارهای آنلاینی باشد که بخش زیادی از درآمد خود را از دست می دهند، از خدمات و سرویس های خارجی محروم می شوند و بسیاری از سرویس های خود را به فنا رفته می بینند. همین حالا،‌ با فیلتر شدن تلگرام، مسیر نصب اپ، تبلیغات تلگرامی، فروش و معرفی کالا، سرویس پشتیبانی مشتریان و حتی راه های تبادل داده از دست رفته است.

اینها ساده ترین و ابتدایی ترین راهکارهای اولیه برای فیلتر شکن است. بگذریم که تا چه اندازه می توان از کمک دانشگاه و حتی آموزش و پرورش برای فرهنگ سازی و حتی کارهای تکنیکی بهره برد. مسائلی که یا ما نسبت به انجام آنها مطلع نیستیم و یا هنوز اقدامی برای آغازشان انجام نشده است.


Comments

  1. ممنون از مطلب خوبتون

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *